Halk Bilimi ve Yapay Zekâ – Doç. Dr. Hasan Kızıldağ (Editör)

Günümüzde yapay zekâ ile ilgili uygulamaların neredeyse her alanda kullanımını artıran araçlar olması, bu olgunun bilimsel olarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bakımdan, “Halk Bilimi ve Yapay Zekâ” başlıklı çok yazarlı bir kitap projesi başlatılmıştır. Bu çalışmaya katkılarınızdan memnuniyet duyarız. Saygılarımla.
Katılım için herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Özet gönderemeyecek durumda olan katılımcılardan başlık bildirmelerini istirham ederiz.

Hasan Kızıldağ
(Doç. Dr., OMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fak. 
Türk Dili ve Edebiyatı Böl.) 
drhasankizildag@gmail.com / 05433343869

Gönderim Adresi:bilgi@umayyayinevi.com
Özet Son Gönderim  Tarihi: 25 Ağustos 2026
Tam Metin Son Gönderim Tarihi: 15 Eylül 2026
Yayım Tarihi: 15 Ekim 2026

KONULAR:
I. HALK BİLİMİ VE YAPAY ZEKÂNIN KURAMSAL TEMELLERİ

  • Dijital Çağda Halk Biliminin Dönüşümü ve Kapsamı
  • Yapay Zekâya Giriş ve Kültürel Analiz Kapasitesi
  • Hesaplamalı Folkloristik (Computational Folkloristics): Yeni Bir Paradigma
  • Posthümanizm, Siber Kültür ve İnsan-Makine Etkileşimi
  • Dijital Folklor (Netlore) ve Sanal Toplulukların Dinamikleri
  • Yapay Zekâ Çağında “Gelenek” ve “Aktarım” Kavramları
  • Kültürel Veri, Algoritmik Epistemoloji ve Anlam Arayışı
  • Siber Uzayda Yerel Kimliklerin İnşası ve Aidiyet
  • Halk Biliminde Disiplinlerarası Yaklaşımlar ve Teknoloji

II. VERİ TOPLAMA, ARŞİVLEME VE ALGORİTMİK ANALİZ

  • Büyük Veri (Big Data) ve Kültürel Miras Yönetimi
  • Halk Bilimi Arşivlerinin Dijitalleştirilmesi ve Semantik Ağlar
  • Doğal Dil İşleme (NLP) ile Masal, Efsane ve Mit Analizi
  • Makine Öğrenmesi (Machine Learning) ile Halk Müziği Sınıflandırması
  • Bilgisayarlı Görü (Computer Vision) ve Maddi Kültür İncelemeleri
  • Motif İndekslerinin ve Tip Kataloglarının Algoritmik Modellenmesi
  • Veri Madenciliği ile Halk İnanışları ve Ritüellerin Takibi
  • Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Folklorik Haritalama
  • Derlemecilikte Akıllı Asistanlar ve Ses Tanıma (Speech-to-Text) Teknolojileri

III. YAPAY ZEKÂ VE SÖZLÜ/YAZILI KÜLTÜR ÜRETİMİ

  • Üretken Yapay Zekâ (Generative AI) ve Yeni Anlatıların İnşası
  • Algoritmik Masal, Efsane ve Hikâye Üretimi
  • Halk Şiiri, Âşıklık Geleneği ve Yapay Zekâ İrticali
  • Atasözü, Deyim ve Tekerlemelerin Algoritmik Üretimi ve Anlaşılması
  • Derin Öğrenme Ağlarıyla Dil, Ağız ve Diyalekt Çözümlemeleri
  • Sözlü Tarih Çalışmalarında Otomatik Deşifre ve Duygu Analizi (Sentiment Analysis)
  • Mizah Folkloru: Yapay Zekânın Fıkra, İroni ve Sarkazm Algısı
  • Dijital Ortamda Yeniden Yaratılan Destanlar ve Kahramanlık Anlatıları

IV. ETİK, TELİF VE KÜLTÜREL YANSIMALAR

  • Kültürel Mirasın Algoritmik Temsilinde Yanlılık (Bias) ve Çarpıtma
  • Yapay Zekâ Üretimi Folklorik Eserlerde Telif ve Otorite Sorunu
  • Kültürel Temellük (Cultural Appropriation) ve Yapay Zekânın Sınırları
  • Toplumsal Belleğin Yapay Zekâ Araçlarıyla Manipülasyonu
  • Deepfake Teknolojisi, Sanal Karakterler ve Geleneksel Temsil
  • Algoritmik Sansür ve Yerel Kültürlerin İfade Özgürlüğü
  • Etnografik Veri Mahremiyeti ve Dijital Unutulma Hakkı
  • Küresel Veri Setlerinde Yerel Kültürlerin Kaybolma Riski

V. GELECEĞİN MİMARİSİ: METAVERSE, DİJİTAL İKİZLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

  • Somut Olmayan Kültürel Mirasın Metaverse Üzerinden Aktarımı
  • Geleneksel Tören, Festival ve Ritüellerin Dijital İkizleri (Digital Twins)
  • Artırılmış Gerçeklik (AR) ve Sanal Gerçeklik (VR) ile Açık Hava Müzeciliği
  • Kültürel Sürdürülebilirlik İçin Yapay Zekâ Destekli Kültür Politikaları
  • Eğitimde Oyunlaştırma (Gamification) ve Algoritmik Kültür Aktarımı
  • Akıllı Şehirler ve Geleneksel Kent Hafızasının Yeniden Canlandırılması
  • Yapay Zekâ Destekli Turizm ve Somut Olmayan Kültür Varlıkları İletişimi
  • Geleceğin Folkloru: Siborglar, Yapay Zekâlar ve Yeni Toplumsal Ritüeller

Çalışmanın yayımlanmasının ardından bölüm yazarlarına basılı kitap gönderilecektir. Yayım sonrasında yazarların ihtiyaç duyacağı bütün belgeler tanzim edilerek gönderilecektir. Bir yazar en fazla iki ayrı bölüm ile katılım sağlayabilir.

Yazım Kuralları dosyası için tıklayınız.

Telif Hakkı Devri Formu için tıklayınız.

Şablon dosyası için tıklayınız.

Umay Yayınevi, dünyada akademik yayıncılığın en prestijli kurumlarından olan OAPEN ve DOAB’a kabul edilmiştir. Umay Yayınevi OAPEN’e Türkiye’den kabul edilen ilk yayıncı olma başarısına erişmiştir. Umay Yayınevi, dünya akademik yayıncılığının “altın standardı” ve şeffaflık pusulası kabul edilen JISC (Sherpa) listesine Türkiye’den girmeyi başaran ikinci yayınevi olmuştur! Yayıncılıkta SAGE, Elsevier, De Gruyter, Brill, Routledge gibi devlerin bulunduğu 101 yayınevinin yer aldığı listede yer almaktadır.

Click here for Umay Publishing House on DOAB.
Click here for Umay Publishing House on OAPEN.
Click here to access the JISC Sherpa list.

Umay Publishing House is an institution recognized as a “renowned international publisher.” In addition to meeting the definition specified in YÖK and ÜAK decisions—namely, “a publishing house that has been active at the international level for at least five years, whose published books are cataloged in the libraries of universities ranked among the top 500 worldwide by ranking organizations recognized by the Higher Education Council, and which has simultaneously published at least twenty books by different authors”— it holds the status of a “publishing house that has published at least 20 books in languages other than Turkish by different authors.”

Kitaplarımız World Cat, Open Library, Google Books, European Open Science Cloud, BASE (Bielefeld Academic Search Engine), Open Aire, Data Cite, ISBNdb, Google Akademik, SAH Commons, KC Commons, FigShare, StemEd+ Commons, Up Commons, Open Alex, ARLIS/NA, Book Cites gibi platformlarda yer almanın yanı sıra “QS, THE (Times Higher Education), ARWU (Shanghai), CWTS Leiden ve URAP” gibi dünyanın önde gelen üniversite derecelendirme kuruluşları tarafından dünyanın ilk 500 üniversitesi arasında gösterilen başta “Harvard University, MIT, UCLA, Georgetown University, Manchester University, Simon Fraser University, UC Berkeley, University of Alberta, University of Chicago, University of Oxford, University of Sydney, Columbia University, Utrecht University, Cornell University, Montana State University, Northwestern University, Technische Universiteit Eindhoven, The University of Melbourne, Bochum University, Biefeld University of Applied Sciences (HSBI), Mannheim University, TH Köln, Worms University” gibi onlarca üniversitenin kütüphanesinde kataloglanmaktadır.