Türkiye’de Sanat Eğitimi: Mevcut Durum, Sorunlar, Yeni Yaklaşımlar, Gelecek Perspektifleri – I : Doç. Dr. Mehmet Şahin Akıncı (Editör)

Saygıdeğer Meslektaşlarımız,

Aralık ayı içerisinde yayımlanmak üzere “Türkiye’de Sanat Eğitimi: Mevcut Durum, Sorunlar, Yeni Yaklaşımlar, Gelecek Perspektifleri – Ibaşlıklı kitap çalışması başlatılmıştır. Kuramsal ve uygulamalı incelemeleri bir araya getirmeyi amaçlayan çalışma için özgün bölüm önerilerinizi bekliyoruz. Bu çalışmaya katkılarınızdan memnuniyet duyarız. Saygılarımla.   

Editör: Doç. Dr. Mehmet Şahin AKINCI

(Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Devlet Konservatuvarı)

mehmetsahinakinci@gmail.com  / +90 553 108 1159

Gönderim Adresi: editor@umayyayinevi.com

Özet Son Gönderim Tarihi: 10 Kasım 2026

Tam Metin Son Gönderim Tarihi: 4 Aralık 2026

Yayım Tarihi: 20 Aralık 2026

Çalışma, akademik teşvik ve doçentlik başvurularında geçerli uluslararası yayınevi statüsünde olan Umay Yayınevi tarafından yayımlanacaktır (Umay Yayınevi-Uluslararası Yayınevi Belgesi için Tıklayınız).

Çalışmanın yayımlanmasının ardından bölüm yazarlarına basılı kitap gönderilecektir. Yayım sonrasında yazarların ihtiyaç duyacağı bütün belgeler tanzim edilerek gönderilecektir. Bir yazar en fazla iki ayrı bölüm ile katılım sağlayabilir.

Yazım Kuralları dosyası için tıklayınız.

Telif Hakkı Devri Formu için tıklayınız.

Şablon dosyası için tıklayınız.

KONULAR: (Aşağıda yer almayan konularda da katkı sağlayabilirsiniz.)

Kitabın hitap ettiği çalışma alanları: Türkiye’deki tüm sanat alanlarıdır. Aşağıda genel başlıklarla sanat alanları verilmiştir.

1. Görsel Sanatlar

  • Resim
  • Heykel
  • Grafik
  • Seramik
  • Geleneksel Türk Sanatları
  • Baskı Sanatları
  • Fotoğraf

2. Müzik

  • Müzik (Müzik türü fark etmeksizin tüm türler)
  • Müzik Eğitimi
  • Müzikoloji
  • Türk Müziği (Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği, Türk Dini Müziği, Popüler Müzikler)
  • Çalgı ve yapımı
  • Ses/Şan
  • Bestecilik
  • Orkestra-Koro Şefliği-müzik toplulukları yönetimi
  • Müzik Teknolojileri

3. Sahne Sanatları

  • Tiyatro
  • Oyunculuk
  • Opera
  • Bale
  • Dans
  • Dramatik Yazarlık
  • Sahne Tasarımı

4. Sinema ve Görsel-İşitsel Sanatlar

  • Sinema
  • Film
  • Televizyon
  • Animasyon

Bölümlerde işlenebilecek örnek konu başlıkları: Aşağıda bölüm yazarlarının bölümlerini oluşturmalarında fikir verebilecek örnek konular sunulmuştur. Bölüm yazarları bunlardan başka kitabın amaç ve kapsamına uygun istedikleri konularda da bölümler yazabilirler.

1. Sanat Eğitiminin Politikası ve Eğitim Sistemi İçindeki Konumu

  • Türkiye’de sanat eğitiminin eğitim politikalarındaki yeri
  • Sanat derslerinin eğitim sistemi içerisindeki önceliği
  • Sanat eğitiminin diğer disiplinler karşısındaki konumu
  • Merkezi sınav sistemlerinin sanat eğitimine etkisi
  • Eğitim politikalarında sanat eğitiminin süreklilik sorunu

2. Türkiye’de Sanat Eğitimine Erişim ve Fırsat Eşitsizliği

  • Bölgesel farklılıklar
  • Kırsal ve kentsel bölgeler arasındaki imkân farklılıkları
  • Sosyoekonomik durumun sanat eğitimine etkisi
  • Özel ve devlet kurumları arasındaki olanak farklılıkları
  • Dezavantajlı grupların sanat eğitimine erişimi (özel gereksinimli de dahil)

3. Sanat Eğitimi Programlarının Sorunları

  • Müzik, görsel sanatlar, drama, tiyatro, dans vb. alanların öğretim programları
  • Programların güncelliği
  • Ders saatlerinin yetersizliği
  • Program–uygulama uyumsuzluğu
  • Teori ve uygulama arasındaki dengesizlik
  • Öğrenci yaş ve gelişim özelliklerine uygunluk
  • Ders içeriklerinin durumu

4. Sanat Eğitimi Öğretmenlerinin Yetiştirilmesi ve Sorunları

  • Eğitim fakültelerinde sanat eğitimi
  • Öğretmen yetiştirme programlarının yeterliliği
  • Alan bilgisi–pedagojik formasyon dengesi
  • Uygulama eğitiminin niteliği
  • Öğretmenlerin mesleki gelişimi
  • Hizmet içi eğitim sorunları

5. Sanat Eğitiminde Öğretmen İstihdamı ve Alan Dışı Görevlendirme

  • Alan öğretmeni ihtiyacı
  • Atama politikaları
  • Norm kadro sorunları
  • Alan dışı öğretmen görevlendirmeleri
  • Sanat derslerinin uzman olmayan kişilerce yürütülmesi

6. Fiziksel Mekân, Donanım ve Sanat Eğitimi Materyalleri

  • Müzik sınıflarının yetersizliği
  • Görsel sanatlar atölyelerinin yetersizliği
  • Sahne ve performans alanlarının eksikliği
  • Çalgı, araç-gereç ve teknolojik donanım eksiklikleri
  • Bakım ve yenileme sorunları

7. Sanat Eğitiminde Ölçme ve Değerlendirme Sorunları

  • Sanatsal becerilerin ölçülmesindeki güçlükler
  • Standart ölçme araçlarının eksikliği
  • Öğretmenlerin değerlendirme ölçütlerindeki farklılıklar
  • Öznel değerlendirme problemi
  • Performans değerlendirme
  • Portfolyo ve süreç değerlendirme
  • Sanat eğitiminde geçerli ve güvenilir ölçme araçlarının geliştirilmesi

8. Müzik Eğitiminde Yaşanan Sorunlar

  • Çalgı eğitimi
  • Ses eğitimi
  • Solfej eğitimi
  • Müziksel işitme
  • Koro eğitimi
  • Müzik teknolojileri
  • Ders saati
  • Çalgı ve materyal eksikliği
  • Öğrenci seviyelerindeki farklılıklar
  • Orkestra-toplu çalma eğitimi

9. Görsel Sanatlar Eğitiminde Yaşanan Sorunlar

  • Atölye ve malzeme eksikliği
  • Uygulama sürelerinin yetersizliği
  • Sanat tarihi ve uygulama arasındaki ilişki
  • Çağdaş sanatın eğitim programlarındaki yeri
  • Geleneksel ve çağdaş sanat anlayışının dengelenmesi

10. Tiyatro, Drama ve Dans Eğitiminde Yaşanan Sorunlar

  • Fiziksel mekân eksikliği
  • Uzman öğretici eksikliği
  • Derslerin eğitim sistemi içerisindeki konumu
  • Drama ve tiyatronun araçsal kullanılması
  • Performans sanatlarının eğitim programlarındaki yeri

11. Sanat Eğitiminde Teknoloji ve Dijitalleşme Sorunu

  • Dijital sanat
  • Yapay zekâ
  • Dijital müzik teknolojileri
  • Çevrim içi sanat eğitimi
  • Dijital sanat araçlarına erişim
  • Öğretmenlerin teknoloji yeterlikleri
  • Yapay zekânın sanat eğitimine etkileri

12. Sanat Eğitiminde Yapay Zekâ: Fırsatlar, Tehditler ve Etik Sorunlar

  • Üretken yapay zekâ
  • Sanatsal yaratıcılık
  • Özgünlük ve telif
  • Öğrencinin üretim sürecinin değişmesi
  • Yapay zekâ destekli sanat eğitimi
  • Öğretmenin rolünün dönüşümü

13. Sanat Eğitimi ve Yaratıcılık Sorunu

  • Eğitim sisteminin yaratıcılığa etkisi
  • Ezberci yaklaşım
  • Öğrencinin özgün üretiminin desteklenmesi
  • Yaratıcılık ve değerlendirme
  • Sanat eğitiminde özgür düşünce

14. Sanat Eğitiminde Geleneksel Yaklaşımlar ile Çağdaş Yaklaşımlar Arasındaki Çatışma

  • Öğretmen merkezli eğitim
  • Öğrenci merkezli eğitim
  • Yapılandırmacı yaklaşım
  • Proje ve performans temelli öğrenme
  • Disiplinlerarası sanat eğitimi
  • Çağdaş sanat pedagojisi

15. Sanat Eğitiminde Disiplinlerarasılık Sorunu

Örneğin:

  • Müzik–drama
  • Müzik–edebiyat
  • Görsel sanatlar–müzik
  • Dans–müzik
  • Tiyatro–müzik
  • Sanat–STEM
  • Sanat–teknoloji

16. Sanat Eğitimi ve Kültürel Miras

  • Türk müziği
  • Geleneksel Türk sanatları
  • Halk oyunları
  • Geleneksel tiyatro
  • Yerel sanatlar
  • Kültürel mirasın aktarılması
  • Küreselleşmenin etkileri

17. Sanat Eğitiminde Kültür, Kimlik ve Yerellik Sorunu

  • Evrensel sanat anlayışı ile yerel kültür arasındaki ilişki
  • Türkiye’nin kültürel çeşitliliğinin sanat eğitimine yansıması
  • Yerel sanatların müfredattaki yeri
  • Kültürel kimlik ve sanat eğitimi

18. Özel Yetenekli Öğrencilerin Sanat Eğitimi Sorunları

  • Üstün yetenekli sanat öğrencilerinin belirlenmesi
  • Yetenek sınavları
  • Özel yetenekli öğrencilerin eğitimi
  • Bireyselleştirilmiş eğitim
  • Öğrencilerin erken yaşta yönlendirilmesi

19. Özel Gereksinimli Bireyler ve Sanat Eğitimi

  • Kapsayıcı sanat eğitimi
  • Özel eğitimde müzik
  • Özel eğitimde görsel sanatlar
  • Erişilebilir sanat eğitimi
  • Öğretmen yeterlikleri
  • Fiziksel ve materyal düzenlemeleri

20. Sanat Eğitiminde Çocukluk ve Erken Yaş Eğitimi Sorunları

  • Okul öncesinde sanat eğitimi
  • Erken yaşta müzik eğitimi
  • Erken yaşta görsel sanatlar
  • Yaratıcı drama
  • Çocuğun doğal yaratıcılığının korunması
  • Erken yaşta yetenek keşfi

21. Sanat Eğitimi ile Akademik Başarı Arasındaki İlişkinin Yanlış Konumlandırılması

  • “Sanat dersleri boş zaman etkinliğidir” algısı
  • Sanat eğitiminin yalnızca diğer derslerin başarısını artırmak için araç olarak görülmesi
  • Sanatın kendi başına bir eğitim alanı olarak kabul edilmesi
  • Sanat eğitiminin bireysel ve toplumsal işlevleri

22. Toplumda Sanat Eğitimi Algısı

  • Ailelerin sanat eğitimine bakışı
  • “Sanatçı olunarak meslek sahibi olunmaz” düşüncesi
  • Sanat mesleklerine yönelik toplumsal algı
  • Akademik başarı–sanat eğitimi çatışması
  • Ailelerin çocuklarını sanat alanlarına yönlendirmedeki tutumları

23. Sanat Eğitimi ve İstihdam Sorunu

  • Sanat eğitimi alan bireylerin istihdamı
  • Mezunların mesleki alanları
  • Sanatçı ve sanat eğitimcisi istihdamı
  • Kültür ve sanat sektörünün iş olanakları
  • Eğitim ile sektör arasındaki kopukluk

24. Üniversitelerde Sanat Eğitiminin Sorunları

  • Konservatuvarlar
  • Güzel sanatlar fakülteleri
  • Eğitim fakültelerinin sanat eğitimi bölümleri
  • Sahne Sanatları Fakülteleri/müzik ve sahne sanatları Fakülteleri
  • Bölümler arasındaki farklılıklar
  • Akademik kadro
  • Fiziksel altyapı
  • Öğrenci kabul sistemleri
  • Üniversite–sanat-şehir sektörü ilişkisi

25. Sanat Eğitimi ile Sanat Sektörü Arasındaki Kopukluk

  • Üniversite–sektör iş birliği
  • Mezunların sektöre hazırlanması
  • Profesyonel sanat dünyasının eğitim programlarına etkisi
  • Kültür kurumlarıyla iş birlikleri

26. Türkiye’de Sanat Eğitimi Araştırmalarının Sorunları

  • Araştırma sayısının ve niteliğinin değerlendirilmesi
  • Tekrarlanan araştırma konuları
  • Uygulamalı araştırmaların durumu
  • Ölçme araçlarının niteliği
  • Uluslararasılaşma-Kalite süreçleri
  • Araştırma–uygulama kopukluğu
  • Sanat eğitimi araştırmalarında metodolojik sorunlar

27. Sanat Eğitimi Alanında Akademik Yayıncılık ve Bilimsel Üretim Sorunları

  • Akademik yayın baskısı
  • Nitelikli dergi sorunu
  • Uluslararası yayın
  • Disiplinlerarası yayın
  • Araştırma etiği
  • Akademik teşvik sistemlerinin sanat araştırmalarına etkisi

28. Sanat Eğitiminin Finansmanı

  • Kamu kaynakları
  • Okulların sanat eğitimi bütçeleri
  • Sanat kurumlarının finansmanı
  • Öğrencilerin bireysel mali yükleri
  • Özel sanat eğitimi ve ekonomik erişilebilirlik

29. Türkiye’de Sanat Eğitiminin Geleceği: Sorunlardan Çözüm Önerilerine

  • Nasıl bir sanat eğitimi modeli?
  • Öğretmen yetiştirme nasıl değişmeli?
  • Müfredat nasıl düzenlenmeli?
  • Teknoloji ve yapay zekâ nasıl kullanılmalı?
  • Sanat eğitimi nasıl yaygınlaştırılmalı?
  • Sanat eğitiminin eğitim politikalarındaki konumu nasıl güçlendirilmeli?

Editör tarafından önerilen yazar uzmanlığı: Türkiye’deki sanat eğitimi kurumlarında en az 5 yıllık çalışma deneyimine sahip olmak (yazarlardan bölüm başlarına koymak için kısa özgeçmiş istenecektir).

Editörün özel notu: Sayın yazarlar. Her bilimsel araştırma herkes tarafından bilinmektedir ki mevcut olan veya olması düşünülen çalışma problemleri üzerine tasarlanmakta ve sürdürülmektedir. Bu açıdan bu kitapta yazacağınız bölümler, ülkemizde sanat alanında yapılması planlanan her akademik çalışma, kültürel ve sanatsal araştırma, proje ve daha birçok türdeki yayında atıf alma oranı-ihtimali yüksek olan yayınlar olacaktır. Kendi alanlarınızda var olan problemleri akademik bir yazım anlayışı içinde kolaylıkla sunarak oluşturabileceğiniz kitap bölümlerinizi bekliyoruz. Sanat eğitiminin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri üzerine ülkemizde çok az yayın bulunmaktadır. Akademik deneyimlerinizden yola çıkarak sanat eğitimi alanındaki güncel problemleri okuyuculara, alana ilgili araştırmacılara ve sanat eğitimi alanındaki ilgili yönetime-otoritelere sunma ayrıcalığına bu kitapta yer alarak sahip olabileceksiniz. 

Bölümlerde olması gereken sayfa sınırları: Kaynakça dahil en az 10, en fazla 25 sayfa.

Çalışmaların dizgi, tasarım, uluslararası kataloglama, veri tabanı ücretleri, yurt dışı örnek kopya gönderimleri, uluslararası tanıtım, matbaa süreçleri, baskı, bandrol, doi ajans, KTB’na derleme nüshalarının gönderimi ve daha pek çok giderleri için bölüm yazarlarından 1920 TL katkı payı talep edilecek olup yazarlara e-arşiv fatura gönderilecektir.

Umay Yayınevi, dünyada akademik yayıncılığın en prestijli kurumlarından olan OAPEN ve DOAB’a kabul edilmiştir. Umay Yayınevi OAPEN’e Türkiye’den kabul edilen ilk yayıncı olma başarısına erişmiştir. Umay Yayınevi, dünya akademik yayıncılığının “altın standardı” ve şeffaflık pusulası kabul edilen JISC (Sherpa) listesine Türkiye’den girmeyi başaran ilk ve tek akademik yayınevi olmuştur! Yayıncılıkta SAGE, Elsevier, De Gruyter, Brill, Routledge gibi devlerin bulunduğu 101 yayınevinin yer aldığı listede yer almaktadır.

DOAB kaydı için tıklayınız.
OAPEN kaydı için tıklayınız.
JISC Sherpa Listesine Ulaşmak İçin Tıklayınız.

Umay Yayınevi, Benetech tarafından kurulan ve dünyanın en büyük, engelli bireyler için erişilebilir kütüphanesi olan BookShare ile resmi bir iş birliği anlaşması imzalayan Türkiye’de ilk ve tek yayınevidir.

Umay Yayınevi, “tanınmış uluslararası yayınevi” statüsünde olan bir kuruluştur. YÖK ve ÜAK kararlarında belirtilen “En az beş yıl uluslararası düzeyde faaliyet yürüten, yayımladığı kitaplar Yükseköğretim Kurulu’nca tanınan sıralama kuruluşlarınca belirlenen dünyada ilk 500’e giren üniversitelerin kütüphanelerinde kataloglanan ve aynı anda farklı yazarlara ait en az yirmi kitap yayınlamış olan yayınevi” tanımına uymakla beraber “farklı yazarlara ait Türkçe dışındaki dillerde en az 20 kitap yayımlamış olan yayınevi” statüsündedir.

Kitaplarımız World Cat, Open Library, Google Books, European Open Science Cloud, BASE (Bielefeld Academic Search Engine), Open Aire, Data Cite, ISBNdb, Google Akademik, SAH Commons, KC Commons, FigShare, StemEd+ Commons, Up Commons, Open Alex, ARLIS/NA, Book Cites gibi platformlarda yer almanın yanı sıra “QS, THE (Times Higher Education), ARWU (Shanghai), CWTS Leiden ve URAP” gibi dünyanın önde gelen üniversite derecelendirme kuruluşları tarafından dünyanın ilk 500 üniversitesi arasında gösterilen başta “Harvard University, MIT, UCLA, Georgetown University, Manchester University, Simon Fraser University, UC Berkeley, University of Alberta, University of Chicago, University of Oxford, University of Sydney, Columbia University, Utrecht University, Cornell University, Montana State University, Northwestern University, Technische Universiteit Eindhoven, The University of Melbourne, Bochum University, Biefeld University of Applied Sciences (HSBI), Mannheim University, TH Köln, Worms University” gibi onlarca üniversitenin kütüphanesinde kataloglanmaktadır.