II. Uluslararası 21. Yüzyılda Türk Dünyası ve Sosyal Bilimler Sempozyumu Sempozyum Bildiri Kitabı -Sosyal Bilimler (Tarih, Antropoloji, Siyaset Bilimleri)

Öz: Küresel güç dengelerinin yeniden biçimlendiği, kültürel kimliklerin ve medeniyet birikimlerinin yeni anlamlar kazandığı bir çağda, Türk dünyasının tarihsel köklerinden beslenen ortak geleceği her zamankinden daha fazla önem taşımaktadır. Bu geleceği sağlam bir zemine oturtmak, geçmişin bilimsel yöntemlerle incelenmesini ve bugünün siyasal, toplumsal ve stratejik dinamiklerinin doğru okunmasını gerektirmektedir. Tarih, arkeoloji, antropoloji ve siyaset bilimi, bu okumanın en temel araçlarını sunan disiplinlerdir. Bu bilinçle Avrasya Akademisyenler Birliği Derneği tarafından düzenlenen II. Uluslararası 21. Yüzyılda Türk Dünyası ve Sosyal Bilimler Sempozyumu, 08-09 Mayıs 2026 tarihlerinde Ankara’da, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsünde gerçekleştirilmiştir. Yüz yüze ve çevrim içi oturumlar biçiminde yürütülen sempozyum, Türkiye’nin yanı sıra Azerbaycan, Gürcistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türk dünyasıyla akademik bağları bulunan farklı ülkelerden araştırmacıları bir araya getirmiştir. Sempozyumda sunulan bildiriler, alanlarına göre üç cilt hâlinde yayımlanmaktadır: Sosyal Bilimler (Tarih, Antropoloji, Siyaset Bilimleri), Halk Bilimi ve Kültür ile Edebiyat. Elinizdeki birinci cilt, sosyal bilimler alanında sunulan bildirilerin tam metinlerini ve özetlerini bir araya getirmektedir. Bu ciltte yer alan çalışmalar, Türk dünyasının tarihini arkeolojik buluntulardan sikkelere, mezar taşlarından arşiv belgelerine uzanan geniş bir kaynak yelpazesi üzerinden ele almaktadır. Mardin ile Azerbaycan’ın Oğuz ilçesinde tespit edilen Son Tunç-İlk Demir Çağı buluntuları, Azerbaycan’daki mezar taşlarında izlenen Selçuklu kültürü ve XIII. yüzyıla ait Dunaysir gümüş dirhemleri üzerinden Kafkasya ile kurulan ticari ilişkiler, bölgenin ortak tarihsel dokusunu maddi kültür aracılığıyla görünür kılmaktadır. Türk dilinde yazı kültürünün tarihsel gelişimini ve Medea mitinin tarihsel gerçeklikle ilişkisini inceleyen çalışmalar ise bu dokuyu yazılı ve mitik gelenek boyutuyla tamamlamaktadır. Osmanlı ve Millî Mücadele dönemlerine yönelik bildiriler, siyasi tarihi toplumsal ve kurumsal boyutlarıyla birlikte değerlendirmektedir. Osmanlı dünyasında “Acem” olmanın anlamı, Osmanlı ceza uygulamaları arasında falaka, Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti Ankara Heyet-i Murahhasiyesinin Millî Mücadele dönemindeki icraatları, Enver Paşa’nın hayat hikâyesi ve “Bağımsız Gürcistan Komitesi”nin Türkiye’deki faaliyetleri bu çerçevede ele alınmıştır. Modernleşme dönemi Türk düşünürlerinin ahlak anlayışını ve Sadri Maksudi örneğinde Ceditçi siyasetin ilke ve hedeflerini inceleyen çalışmalar da cildin düşünce tarihi boyutunu oluşturmaktadır. Cildin bir diğer ağırlık noktası, Türk dünyasını çevreleyen güncel siyasal ve stratejik gelişmelerdir. Orta Asya’daki Çin–Rusya rekabeti karşısında Türk devletlerinin konumlanışı, Zengezur koridorunun jeopolitik anlamı, Kazakistan’ın post-Sovyet coğrafyadaki yumuşak güç siyaseti ve uluslararası hukuk bağlamında Türk dünyasının bölgesel ittifakları, akademik tartışmayı bölgenin bugünkü gerçekleriyle buluşturmaktadır. Kars örneğinde Caferilerin bölgesel savaş sürecine yönelik tutumları, göçmenlere yönelik sivil toplum faaliyetleri ve üniversite öğrencilerinin siyasal sosyalleşme algısı üzerine yürütülen saha araştırmaları ise büyük ölçekli siyasal süreçlerin toplumsal karşılıklarını görünür kılmaktadır. Elinizdeki ciltte yer alan çalışmaların, Türk dünyasının tarihi ve siyaseti üzerine çalışan araştırmacılar için başvurulabilecek bir kaynak olmasını, yeni araştırma sorularına ilham vermesini ve disiplinler arasında süregelen bilimsel diyaloğa katkı sağlamasını temenni ediyoruz. Sempozyumun hazırlanmasında ve gerçekleştirilmesinde emeği geçen düzenleme ve bilim kurulu üyelerimize, oturumlara başkanlık eden değerli hocalarımıza, yurt içinden ve yurt dışından bildirileriyle katkı sunan tüm araştırmacılara ve sempozyuma ev sahipliği yapan Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsüne içten teşekkürlerimizi sunarız. Türk dünyasının ortak geleceğini birlikte düşünme ve birlikte üretme iradesinin, önümüzdeki yıllarda düzenlenecek yeni buluşmalarla daha da güçleneceğine inanıyoruz.
Abstract: In an era when global power balances are being reshaped and cultural identities and the accumulated heritage of civilizations are taking on new meanings, the shared future of the Turkish world—rooted in its historical origins—is more important than ever. Establishing this future on a solid foundation requires the scientific examination of the past and an accurate understanding of today’s political, social, and strategic dynamics. History, archaeology, anthropology, and political science are the disciplines that provide the most fundamental tools for this analysis. With this in mind, the 2nd International Symposium on the Turkish World and the Social Sciences in the 21st Century, organized by the Eurasian Academics Union Association, was held on May 8–9, 2026, in Ankara at the Institute for the Study of Turkish Culture. Conducted in a hybrid format—combining in-person and online sessions—the symposium brought together researchers not only from Turkey but also from Azerbaijan, Georgia, Uzbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and various other countries with academic ties to the Turkish world. The papers presented at the symposium are being published in three volumes organized by field: Social Sciences (History, Anthropology, Political Science), Folklore and Culture, and Literature. This first volume compiles the full texts and abstracts of the papers presented in the field of social sciences. The studies included in this volume examine the history of the Turkish world through a wide range of sources, from archaeological finds to coins, and from tombstones to archival documents. Late Bronze–Early Iron Age finds identified in Mardin and the Oğuz district of Azerbaijan, the Seljuk culture evident in tombstones in Azerbaijan, and the trade relations established with the Caucasus through 13th-century Dunaysir silver dirhams reveal the region’s shared historical fabric through material culture. Studies examining the historical development of written culture in the Turkish language and the relationship between the Medea myth and historical reality complement this fabric through the dimensions of written and mythical traditions. Papers focusing on the Ottoman and War of Independence periods evaluate political history alongside its social and institutional dimensions. The meaning of being “Persian” in the Ottoman world, the falaka among Ottoman penal practices, the activities of the Ankara Delegation of the Ottoman Red Crescent Society during the War of Independence, the life story of Enver Pasha, and the activities of the “Committee for an Independent Georgia” in Turkey are addressed within this framework. Studies examining the ethical outlook of Turkish thinkers during the modernization era and—using Sadri Maksudi as an example—the principles and objectives of Jadidist politics also constitute the intellectual history dimension of this volume. Another key focus of the volume is the current political and strategic developments surrounding the Turkish world. The positioning of Turkish states in the face of Sino-Russian competition in Central Asia, the geopolitical significance of the Zangezur Corridor, Kazakhstan’s soft power policy in the post-Soviet landscape, and the Turkish world’s regional alliances within the context of international law bring academic discourse into alignment with the region’s current realities. Field studies—such as those examining the attitudes of the Ja’faris toward the regional conflict in Kars, civil society activities targeting migrants, and university students’ perceptions of political socialization—reveal the societal repercussions of large-scale political processes. We hope that the studies included in this volume will serve as a valuable resource for researchers working on the history and politics of the Turkish world, inspire new research questions, and contribute to the ongoing interdisciplinary scientific dialogue. We extend our sincere thanks to the members of the organizing and scientific committees who contributed to the preparation and execution of the symposium, to the esteemed professors who chaired the sessions, to all researchers who contributed with their papers from both Turkey and abroad, and to the Institute for the Study of Turkish Culture for hosting the symposium. We believe that the shared commitment to collectively envision and shape the common future of the Turkish world will grow even stronger through new gatherings to be held in the coming years.

ÖN KAPAK İÇİN TIKLAYINIZ.

Cilt 1-Kapakİndir

Bibliyografik kayıtlar için aşağıdaki düğmeye tıklayınız.